Echt levens veranderend
Dankzij de reis die ik in 2023 met Livingstone maakte, staat mijn leven nu voor het grootste gedeelte in het...
Ik ben Monique en ik werk al een aantal jaar achter de schermen bij Livingstone. In het najaar van 2025 was de tijd rijp: ik kon mee naar Marokko. Met 6 vrouwen bezochten we het project van Perma Atlas, in het bergdorpje Anguelz.
Achtergrond
Anguelz heeft te leiden gehad onder aardbevingen en overstromingen. Om te zorgen dat het dorp een volgende keer standhoudt, legt Perma Atlas dammetjes, muurtjes en speciale grassen aan op de berghellingen. Het is belangrijk de lokale community daarbij te betrekken, zodat ze zich eigenaar voelt over haar dorp. Dat voorkomt dat de jonge generatie wegtrekt naar de grote stad.
De werkzaamheden
De eerste dagen hebben wij onze handen in het groen gestoken. We hebben speciale grassen geplant, die er straks voor moeten zorgen dat stukken berghelling op zijn plaats blijven en uiteindelijk vergroenen. Vanuit een regenwaterreservoir is een irrigatiesysteem aangelegd om deze grassen van water te voorzien.
“Wie had ooit gedacht dat ik plantjes uit de koeienpoepthee (bak met mest) zou halen.”
We zijn diverse dagdelen opgetrokken met de vrouwen van dit en een nabijgelegen dorp. Zij hebben ons geleerd brood te bakken in een houtoven, wij hebben met ze ‘grootmoeders’ appeltaart gemaakt. Het is erg bijzonder voor deze vrouwen dat ze met ‘vreemde’ vrouwen in contact komen; de meeste komen niet verder dan hun eigen huis. Het is ook leerzaam; ze kunnen ervaren hoe ze in de toekomst wellicht wat kunnen verdienen aan toeristen, bijv. door een workshop aan te bieden of nootjes te verkopen.
“Veel vrouwen keken even de kat uit de boom, maar al snel kregen ze zichtbaar plezier in het samen optrekken. ”
Ook voor de kinderen uit het dorp mochten we een ochtend organiseren. We hadden gerekend op zo’n 15-20 kinderen in de basisschoolleeftijd, maar op het eind waren er wel 36 mooie, unieke kids binnen in Huize Fatima! We hebben heerlijk muziek gemaakt, gedanst en geknutseld. Erg leuk om hun trotse koppies te zien bij het showen van hun pollepelpoppetje of tijdens het oefenen met wat Engelse zinnetjes.
De impact
Het samen optrekken met wat jongemannen uit het dorp en het ontmoeten van de vrouwen, heeft ons een eerlijke inkijk in het leven van de lokale Berber bevolking gegeven. Het is goed om te beseffen dat voor veel vrouwen in wereld het leven heel anders is dan dat van ons. Ik zou niet met ze willen ruilen. Ik hoop dat we met ons bezoek een stukje waardering voor ze hebben kunnen laten zien.
De veerkracht en het doorzettingsvermogen van de dorpelingen is enorm. Ondanks dat de natuur lang niet altijd meewerkt, proberen ze er het beste van te maken. Onze frisse energie heeft ze hopelijk nieuwe ideeën gegeven en een boost om de volgende stappen te kunnen zetten. Als ze samenwerken en volhouden kunnen ze echt verschil maken in hun dorp!
Wij westerlingen kunnen veel leren van het leven in een community waarin ‘samen’ en het ‘omzien naar elkaar’ hoog in het vaandel staan. Theedrinken is daar niet het afvinken van weer 250ml vocht, maar een belangrijk sociaal gebeuren. Daar zouden wij ook eens wat vaker tijd voor moeten maken.
“Ik heb hier een heel ander stukje Marokko leren kennen. Een die me goed bevalt! ”
Met dank aan Perma Atlas en Shannyth Valeria voor een deel van de foto’s.
